Monogamie: Een koppel deelt een teder moment

Monogamie: Natuurlijk Of Aangeleerd? Wetenschap & Alternatieven

Is monogamie natuurlijk of aangeleerd? Werkt het of is het gedoemd te falen? Deze complete gids behandelt de wetenschap achter monogamie (evolutie, biologie, neurochemie), waarom 40-50% vreemdgaat ondanks beloftes, culturele verschillen wereldwijd, alternatieven (polyamorie, open relaties), hoe je weet welke relatievorm bij je past, en praktische tools om een gelukkige monogame relatie te onderhouden – als je daarvoor kiest.

De Wetenschap: Is Monogamie Natuurlijk?

Biologisch Perspectief

Verbijsterende Feiten

Dierenrijk:

  • Slechts 3-5% van alle zoogdieren leeft monogaam
  • 90% van de vogels is monogaam, maar DNA-tests onthullen dat 30% van de kuikens een andere vader heeft
  • Sociale monogamie is niet hetzelfde als seksuele monogamie

Mensen:

  • Er bestaat geen biologische “lockdown” die ons dwingt tot monogamie
  • Wel bevordert oxytocine (het bindingshormoon) de vorming van paarbanden
  • Evolutionair voordeel: twee ouders zorgen voor een betere overlevingskans van het kind

Evolutionaire Psychologie

Waarom monogamie evolutionair ontstond:

1. Menselijke baby’s zijn hulpeloos

Menselijke baby’s hebben jarenlange verzorging nodig, veel langer dan de meeste andere zoogdieren. Twee ouders betekent een hogere overlevingskans voor het kind, wat leidde tot natuurlijke selectie voor paarvorming.

2. Monogamie als sociaal contract

Vaders willen zekerheid over hun vaderschap (“Is dit mijn kind?”), terwijl moeders steun willen bij de opvoeding (“Helpt hij mee?”). Monogamie is in feite een deal die beide partijen dient.

3. Tegenstrijdige evolutionaire druk

Tegelijkertijd bestaat er ook tegengestelde druk. Mannen hebben evolutionair gezien voordeel bij meerdere partners (meer nakomelingen), terwijl vrouwen voordeel kunnen hebben bij zowel de “beste genen” als de “beste verzorger” – en dat is niet altijd dezelfde man. Dit resulteert in een intern conflict dat veel mensen herkennen.

Neurochemie van Liefde

Liefde verloopt in drie fasen, elk met eigen hormonen en kenmerken:

Fase 1: Lust (Testosteron/Oestrogeen)

In deze fase draait alles om seksuele aantrekking. Het is een korte, intense periode waarbij exclusiviteit nog geen rol speelt.

Fase 2: Verliefdheid (Dopamine/Norepinephrine)

Dit is het “high” gevoel dat we allemaal kennen, met obsessieve gedachten over de andere persoon. Deze fase duurt doorgaans 6 tot 24 maanden en heeft evolutionair als functie om je aan een partner te binden.

Fase 3: Gehechtheid (Oxytocine/Vasopressine)

Nu ontstaat er een kalme, diepe band die langdurig kan zijn. Dit vormt de basis van langetermijn monogamie en wordt versterkt door knuffelen, seks en samen tijd doorbrengen.

Het probleem: Fase 2 eindigt altijd. Veel mensen interpreteren dit als “de liefde is weg” en gaan op zoek naar nieuwe verliefdheid elders, terwijl de relatie eigenlijk gewoon in een nieuwe fase terechtkomt.

Lees meer: Gezonde relatie behouden

Waarom Gaan Mensen Vreemd? (Harde Cijfers)

De Statistieken

Nederland (2023, Rutgers onderzoek):

  • 40% van de mannen is ooit vreemdgegaan
  • 25% van de vrouwen is ooit vreemdgegaan
  • 50% van alle relaties krijgt op enig moment te maken met overspel

Waarom? (Top 5 redenen):

  • Emotionele verwaarlozing (36%)
  • Seksuele ontevredenheid (29%)
  • Behoefte aan sensatie of nieuwigheid (18%)
  • Wraak, nadat ontdekt is dat de partner vreemdging (9%)
  • Gelegenheid in combinatie met alcohol (8%)

5 Monogamie Mythen Ontkracht

Mythe 1: “Vreemdgaan betekent geen liefde meer”

Het onderzoek toont aan dat 56% van de vreemdgangers zegt nog steeds van hun partner te houden. Overspel betekent dus niet automatisch het einde van de liefde – vaak gaat het om een onvervulde behoefte.

Mythe 2: “Goede seks voorkomt vreemdgaan”

34% van de vreemdgangers rapporteert thuis een goed seksleven te hebben. Nieuwigheid blijkt een krachtige motivator te zijn, een fenomeen dat ook wel het Coolidge Effect wordt genoemd.

Mythe 3: “Getrouwden gaan minder vreemd”

Er is geen verschil in vreemdgaan tussen getrouwde en samenwonende stellen. Een belofte of trouwring vormt geen biologische barrière tegen verleiding.

Mythe 4: “Monogamie is makkelijk als je ‘de juiste’ vindt”

Zelfs in gelukkige relaties blijft verleiding bestaan. Monogamie is een actieve keuze, geen automatisme dat vanzelf gaat zodra je de perfecte partner hebt gevonden.

Mythe 5: “Vroeger waren mensen meer monogaam”

Historisch gezien was overspel altijd aanwezig, wat DNA-onderzoek ook bewijst. Het verschil met vroeger is dat het meer verborgen werd gehouden.

Lees meer: Relatie verbeteren en Vreemdgaan en overspel

4 Soorten Monogamie (Niet Allemaal Hetzelfde)

Type 1: Strikte Monogamie

Definitie:

Bij strikte monogamie is er geen seks buiten de relatie, geen flirten of emotionele intimiteit met anderen, en bij sommige stellen zelfs geen porno kijken of fantaseren over anderen.

Voor wie?

Dit type past bij mensen met een sterke hang naar jaloezie, een grote behoefte aan zekerheid, of traditionele waarden.

Uitdaging:

Strikte monogamie kan verstikkend aanvoelen vanwege de hoge verwachtingen die eraan verbonden zijn.

Type 2: Pragmatische Monogamie

Definitie:

Hierbij is er geen seks buiten de relatie, maar zijn flirten en kijken naar anderen wel toegestaan. Fantasieën zijn ook oké. Zoals het gezegde luidt: “Ik mag op de menukaart kijken, zolang ik thuis eet.”

Voor wie?

Dit is hoe de meeste moderne monogame relaties in de praktijk functioneren.

Voordeel:

Het is realistisch en zorgt voor minder druk dan strikte monogamie.

Type 3: Monogamish

Definitie (term van Dan Savage):

De primaire relatie is monogaam, maar er zijn uitzonderingen toegestaan, bijvoorbeeld tijdens een vakantie, een threesome, of samen met een derde persoon. Dit gebeurt altijd met voorafgaand overleg en wederzijdse instemming.

Voor wie?

Stellen die de voordelen van monogamie willen behouden, maar af en toe ook wat variatie waarderen.

Risico:

Dit vereist uitzonderlijk goede communicatie en is zeker niet voor iedereen geschikt.

Type 4: Seriële Monogamie

Definitie:

Bij seriële monogamie is iemand monogaam binnen elke relatie, maar wisselt regelmatig van partner zonder ooit een langdurige relatie aan te gaan.

Voor wie?

Mensen die exclusiviteit willen maar geen levenslange commitment.

Let op:

Dit is vaak een onbewuste keuze die kan wijzen op angst voor echte intimiteit.

Lees meer: Angsten en kwetsbaarheid in relaties

Alternatieven: Polyamorie, Open Relaties & Meer

Niet-Monogame Relaties Overzicht

Belangrijke Opmerking

Alle niet-monogame relaties vereisen:

  • Consent: Alle betrokkenen weten ervan en zijn akkoord
  • Eerlijkheid: Er zijn geen geheimen
  • Communicatie: Er is constant overleg

Vreemdgaan is iets heel anders dan ethische niet-monogamie!

Polyamorie

Bij polyamorie heeft iemand meerdere romantische relaties tegelijk, waarbij iedereen van elkaar weet. Het uitgangspunt is “liefde is niet schaars”. Ongeveer 5% van de Nederlandse bevolking identificeert zich als polyamoreus.

Open Relatie

In een open relatie is de primaire relatie emotioneel exclusief, maar is seks met anderen toegestaan binnen afgesproken regels. Het uitgangspunt is “seks is niet hetzelfde als liefde”. Naar schatting heeft 10% van de Nederlandse relaties een open karakter.

Swingen

Bij swingen hebben koppels samen seks met anderen. Ze doen dit altijd samen, nooit apart. Het gaat om recreatieve seks zonder emotionele betrokkenheid. Ongeveer 2-4% van de Nederlandse koppels swingt.

Relatie Anarchie

Bij relatie-anarchie is er geen hiërarchie tussen relaties en worden geen labels gebruikt (zoals vriend, partner of minnaar). Elke relatie is uniek en staat op zichzelf. Dit is een zeer zeldzame relatievorm.

Waarom Kiezen Mensen Niet-Monogamie?

Redenen uit onderzoek:

  • Behoefte aan seksuele variatie (62%)
  • Niet geloven in een “one size fits all” benadering van relaties (41%)
  • Voorkeur voor eerlijkheid boven “sluimerend vreemdgaan” (38%)
  • Persoonlijke groei door meerdere connecties (29%)

Werkt het?

Ongeveer 32% van de polyamoreuze relaties duurt langer dan 3 jaar, vergeleken met 50% van de monogame relaties. Dat verschil is minder groot dan veel mensen denken! Wel vereist niet-monogamie veel emotionele volwassenheid.

Lees meer: Casual dating en open relaties

Welke Relatievorm Past Bij Jou? (Eerlijke Test)

Zelfreflectie Vragen

Beantwoord Eerlijk (Geen Goed/Fout)

Over Jaloezie:

  • Als mijn partner iemand anders aantrekkelijk vindt, voel ik me: (A) bedreigd, (B) neutraal, (C) nieuwsgierig
  • De gedachte aan mijn partner met een ander: (A) ondraaglijk, (B) onaangenaam maar bespreekbaar, (C) zou oké kunnen zijn met de juiste regels

Over Behoeftes:

  • Kan één persoon al mijn behoeftes vervullen? (A) Ja, dat moet kunnen, (B) Meestal wel, (C) Nee, dat is onrealistisch
  • Heb ik behoefte aan seksuele variatie? (A) Nee, ik ben tevreden met één partner, (B) Soms fantaseer ik maar doe er niets mee, (C) Ja, sterk

Over Communicatie:

  • Kan ik moeilijke emoties bespreken? (A) Ik heb daar moeite mee, (B) Met moeite lukt het wel, (C) Ja, daar ben ik goed in
  • Hoeveel tijd en energie heb ik voor relatie(s)? (A) Beperkt, (B) Gemiddeld, (C) Veel
Scoring:

  • Meeste A’s: Monogamie past waarschijnlijk het beste bij je
  • Meeste B’s: Pragmatische monogamie of monogamish zou kunnen werken
  • Meeste C’s: Je staat misschien open voor niet-monogamie

Rode Vlaggen Voor Elke Keuze

Kies NIET voor monogamie als:

  • Je je opgesloten of verstikt voelt bij de gedachte aan exclusiviteit
  • Je constant fantaseert over anderen en daar ongelukkig van wordt
  • Je een geschiedenis hebt van herhaald vreemdgaan

Kies NIET voor niet-monogamie als:

  • Je het alleen doet om je partner te plezieren
  • Je denkt dat het relatieproblemen oplost (dat doet het niet!)
  • Je moeite hebt met communicatie of grenzen stellen

Belangrijk om te onthouden:

Beide partners moeten enthousiast “ja” zeggen. Een “ja, maar…” betekent eigenlijk nee. Een compromis uit wanhoop is een recept voor rampen.

Lees meer: Vaak ruzie met je partner?

Gelukkige Monogamie: 7 Essentiële Elementen

Element 1: Bewuste Keuze (Niet Default)

Principe:

Monogamie moet een actieve keuze zijn, geen passieve aanname omdat “het nu eenmaal zo hoort”.

Actie:

Bespreek expliciet met je partner: “We kiezen voor monogamie omdat…” Herdefinieer dit regelmatig, minimaal één keer per jaar. Kies ervoor omdat jullie het allebei willen, niet omdat het de standaard is.

Element 2: Emotionele Exclusiviteit

Het gaat niet alleen om geen seks met anderen, maar ook om:

  • Emotionele intimiteit primair delen met je partner
  • Belangrijke dingen eerst met je partner bespreken
  • Vriendschappen onderhouden is prima, maar bewaken van grenzen is essentieel
Waarschuwing:

Een “emotionele affaire” (geen seks maar wel emotionele intimiteit met iemand anders) is vaak schadelijker dan een eenmalige fysieke misstap.

Element 3: Seksuele Vitaliteit

Een feit om te accepteren:

De frequentie van seks neemt af in langdurige relaties. Gemiddeld gaat het van 3 keer per week in het eerste jaar naar 1 keer per week na 5 jaar samen.

Actieve maatregelen:

  • Geef prioriteit aan seks – plannen is niet onromantisch, het is juist verstandig
  • Bouw nieuwigheid in door te variëren in locatie, tijdstip en activiteiten
  • Praat over seks: wat wil je, wat mis je?
  • Onderhoud fysieke affectie buiten seks om, zodat je geen “touch starvation” krijgt

Lees meer: Hoe vaak seks is normaal? en Je partner seksueel bevredigen

Element 4: Individuele Identiteit Behouden

De paradox:

De beste monogame relaties zijn die waarin beide partners ook een eigen leven hebben.

Waarom dit werkt:

  • Het voorkomt co-dependentie
  • Je hebt interessante dingen om te delen
  • Het vermindert de druk – je partner hoeft niet álles voor je te zijn
  • Het maakt je aantrekkelijker doordat er een stukje mysterie blijft

In de praktijk:

Behoud je eigen hobby’s en vrienden. Neem regelmatig tijd apart – je hoeft niet altijd samen te zijn. Blijf jezelf ontwikkelen.

Lees meer: Een sterke relatie opbouwen

Element 5: Conflict Als Groei

Vermijd conflict niet, maar maak het constructief:

  • Ruzie is niet per se slecht – onopgeloste frustratie is veel schadelijker
  • Leer eerlijk te vechten: geen lage slagen, wel samen naar een oplossing zoeken
  • Na een ruzie: herstel de band door excuses, begrip en nabijheid

Lees meer: Relatie crisis: redden of stoppen? en Omgaan met ruzies

Element 6: Transparantie (Maar Niet Alles Delen)

De juiste balans vinden:

  • Wees eerlijk over belangrijke zaken
  • Maar deel niet elke vluchtige aantrekking tot een ander – dat veroorzaakt onnodige pijn
  • Verleiding voelen is normaal; ernaar handelen is een keuze

Vuistregel:

Als je iets geheim houdt uit angst (niet uit respect voor je partner), dan is er een probleem.

Lees meer: Vertrouwen herstellen in je relatie

Element 7: Groei Perspectief

Belangrijk besef:

  • Jullie veranderen allebei over de jaren
  • De persoon met wie je trouwde is niet dezelfde persoon als 20 jaar later
  • Monogamie betekent constant opnieuw kiezen voor elkaar

Praktische acties:

  • Blijf nieuwsgierig naar je partner
  • Verwacht niet dat ze hetzelfde blijven
  • Evolueer samen, niet uit elkaar

Lees meer: Gelukkig huwelijk: complete gids

Het Gesprek: Hoe Bespreek Je Exclusiviteit?

Wanneer Bespreken?

Timing Is Cruciaal

Te vroeg (na 1-2 dates):

Dit komt desperate of controlerend over. De relatie is nog niet op dat punt.

Te laat (na maanden zonder gesprek):

Er is ruimte voor misverstanden ontstaan en mogelijk is er al pijn gebeurd.

Het juiste moment:

  • Als jullie regelmatig intiem zijn
  • Als je gevoelens begint te ontwikkelen
  • Als jullie toekomstplannen beginnen te maken
  • Vuistregel: na 5-10 dates, of na 1-2 maanden

Hoe Te Beginnen

Script optie 1 – Direct maar luchtig:

“Hé, ik vind het leuk met jou en vraag me af: wat zijn we eigenlijk aan het doen hier?”

Script optie 2 – Serieus gesprek:

“Kunnen we het hebben over waar dit naartoe gaat? Ik zou graag weten hoe jij onze situatie ziet.”

Script optie 3 – Via jezelf:

“Ik merk dat ik gevoelens voor je ontwikkel en niet meer date met anderen. Waar sta jij?”

Vragen Om Te Stellen

Essentiële vragen:

  • “Date je nog met anderen?” (feitelijke vraag)
  • “Wat betekent exclusiviteit voor jou?” (definitie checken!)
  • “Zijn we nu exclusief of wil je dat worden?” (expliciete afspraak maken)
  • “Wat zijn jouw grenzen?” (is flirten oké? Vrienden van een ex?)
  • “Hoe communiceren we als een van ons twijfelt?” (exit strategie bespreken)

Rode Vlaggen In De Reactie

Let op bij deze reacties:

  • “Ik hou niet van labels” (na 3+ maanden is dit ontwijkingsgedrag)
  • “We hoeven dat niet te bespreken” (vermijding van commitment)
  • “Waarom vertrouw je me niet?” (manipulatie – vertrouwen betekent niet dat je geen grenzen mag stellen)
  • Vage antwoorden zonder een duidelijk ja of nee
Groene vlaggen:

  • Directe, eerlijke antwoorden
  • Bereidheid om het gesprek te voeren
  • Op dezelfde golflengte zitten, of respectvol aangeven waar het verschilt

Lees meer: Van date naar relatie: complete gids en Relatietesten en grote stappen

Culturele Verschillen (Monogamie Is Niet Universeel)

Wereldwijd Perspectief

Monogamie in Verschillende Culturen

Westerse wereld (VS, Europa):

  • Seriële monogamie is de dominante relatievorm
  • Ongeveer 85% kiest voor monogamie
  • Maar 50% krijgt te maken met overspel

Mozambique (studie 2019):

  • Polygynie (één man met meerdere vrouwen) is cultureel geaccepteerd
  • 30% van de huwelijken is polygaam
  • Er zijn economische redenen: vrouwen delen het werk

Tibet (traditioneel):

  • Polyandrie (één vrouw met meerdere mannen, vaak broers) kwam voor
  • De reden was beperkt beschikbaar land: broers deelden zowel vrouw als grond
  • Dit is zeer zeldzaam in de wereld

Amazonestammen:

  • In sommige stammen bestaat groepsouderschap, waarbij meerdere vaders worden erkend
  • Dit heet “partible paternity”: cultureel gezien kan een kind meerdere biologische vaders hebben

Historisch Perspectief

Vroeger in Europa:

De adel sloot politieke huwelijken waarbij liefde irrelevant was. Mannen mochten openlijk maitresses hebben, terwijl van vrouwen strenge monogamie werd verwacht. Er gold dus een dubbele standaard.

De situatie nu:

Er is meer gelijkheid: van beide partners wordt hetzelfde verwacht. Monogamie geldt nog steeds als het ideaal, maar is niet altijd de praktijk. Er is langzaam groeiende acceptatie voor alternatieven.

Lees meer: Gelijkwaardigheid in relaties

Veelgestelde Vragen

Is monogamie natuurlijk voor mensen?

Niet volledig natuurlijk, maar ook niet volledig onnatuurlijk. Biologisch gezien is er geen duidelijke “lock” voor monogamie – slechts 3-5% van de zoogdieren leeft monogaam. Maar mensen hebben wel bindingshormonen zoals oxytocine, en er is een evolutionair voordeel aan twee ouders voor een kind.

Waarschijnlijk zijn mensen “opportunistisch monogaam”: we kunnen monogaam zijn, maar hebben ook een drive voor variatie. Monogamie vereist daarom een bewuste keuze en is geen automatisme. Het feit dat 40-50% ooit vreemdgaat suggereert dat het niet makkelijk is, maar wel degelijk mogelijk. Monogamie is een combinatie van cultuur en bewuste keuze, niet alleen biologie.

Hoe voorkom je vreemdgaan in een monogame relatie?

Je kunt vreemdgaan niet voor 100% voorkomen, maar wel de kans verkleinen met deze strategieën:

Ten eerste, onderhoud de emotionele connectie – de meeste overspel ontstaat door verwaarlozing. Ten tweede, houd het seksleven actief door te plannen en te variëren. Ten derde, communiceer open en deel frustraties vroeg. Ten vierde, stel grenzen en vermijd riskante situaties (te dronken met een aantrekkelijke collega bijvoorbeeld). Ten vijfde, blijf jezelf ontwikkelen, want verveling is een risicofactor.

Belangrijk: je partner kan alles goed doen en tóch vreemdgaan – dat blijft hun keuze. Jij bent niet verantwoordelijk voor hun gedrag. Maar actief investeren in de relatie helpt wel.

Lees meer: Complete gids over vreemdgaan

Kan een relatie monogamie overleven na vreemdgaan?

Ja, maar het is moeilijk en vereist commitment van beiden. Statistisch gezien herstelt 15-20% van de relaties volledig na overspel.

Dit zijn de vereisten: de vreemdganger moet echt berouwvol zijn en het contact met de ander volledig stoppen. De verraden partner moet willen vergeven, wat jaren kan duren. Therapie is bijna altijd nodig. Tijdelijk is er volledige transparantie nodig (toegang tot telefoon, locatie delen). En er moet geadresseerd worden waarom het gebeurde, zonder dat dit als excuus dient.

Sommige relaties worden zelfs sterker omdat de crisis eerlijke communicatie afdwingt. Maar veel relaties eindigen alsnog binnen 2 jaar. Het belangrijkste: neem geen haast – herstel is een proces, geen gebeurtenis.

Lees meer: Vertrouwen herstellen na overspel

Hoe weet ik of niet-monogamie beter voor me is?

Door zelfreflectie en eerlijkheid over je behoeftes. Signalen dat je mogelijk niet-monogaam bent: je fantaseert constant over anderen en bent gefrustreerd door de beperkingen van monogamie. Je hebt een geschiedenis van vreemdgaan ondanks liefde voor je partner. Je gelooft dat één persoon onmogelijk al je behoeftes kan vervullen. Je ervaart weinig jaloezie (echt, niet geveinsd). Je hebt een sterke behoefte aan autonomie.

Maar probeer het niet uit wanhoop – “misschien lost dit onze relatieproblemen op” werkt niet. Start met lezen (zoals “The Ethical Slut” of “More Than Two”), praat met ervaren mensen, en overweeg dit te bespreken met een therapeut. Test het langzaam met kleine stappen. En onthoud: niet iedereen past in een hokje – sommigen zijn flexibel.

Is het normaal om tijdens een monogame relatie anderen aantrekkelijk te vinden?

Absoluut normaal – verliefdheid maakt je niet blind. Monogaam zijn betekent niet dat je nooit meer aantrekking voelt tot anderen. Het betekent dat je er niet naar handelt.

Aantrekking is een biologische reactie die je niet kunt controleren. Je actie is een keuze die je wél kunt controleren. De meeste mensen in gelukkige monogame relaties merken nog steeds aantrekkelijke mensen op, hebben misschien een korte fantasie, maar kiezen actief om niet te flirten of het contact te zoeken. Dit is gezond.

Het wordt problematisch als je constant fantaseert over een specifieke ander, actief contact zoekt, en emotionele intimiteit ontwikkelt. Dan zijn de grenzen aan het vervagen.

Moet je tijdens daten meteen exclusief zijn?

Nee, maar wees wel eerlijk over waar je staat. In het begin van het daten (1-5 dates) is het normaal om meerdere mensen te daten. Er is geen verwachting van exclusiviteit.

Maar zodra seks of gevoelens in beeld komen, is het tijd voor een gesprek. Sommigen voelen na 3 dates: “Ik wil alleen jou zien.” Anderen voelen na 3 maanden: “Ik wil mijn opties nog openhouden.” Beide zijn prima, zolang je eerlijk bent.

Niet eerlijk is: de andere persoon laten geloven dat jullie exclusief zijn terwijl jij nog met anderen date. Vuistregel: vóór seks, bespreek je verwachtingen. Na 2-3 maanden daten zonder gesprek is het tijd om duidelijkheid te krijgen.

Lees meer: Van date naar relatie

Hoe ga je om met jaloezie in een monogame relatie?

Erken je jaloezie, probeer het te begrijpen, maar laat het niet domineren. Jaloezie is een natuurlijk gevoel dat voortkomt uit onzekerheid en evolutionaire beschermingsmechanismen. Maar excessieve jaloezie is giftig voor een relatie.

Een gezonde aanpak: onderzoek wat je precies triggert (als je partner met een aantrekkelijke collega praat – welke angst zit daarachter?). Communiceer zonder beschuldiging: “Als je X doet, voel ik Y.” Vraag om geruststelling, maar niet constant. Werk aan je zelfvertrouwen, want jaloezie komt vaak voort uit eigen onzekerheid. Stel redelijke grenzen: niet de telefoon van je partner controleren, maar wel vragen “Wie is die persoon?”.

Wat je partner betreft: valideer het gevoel maar geef niet toe aan onredelijke eisen. Jaloezie volledig laten verdwijnen is onrealistisch. Het beheerbaar maken is het doel.

Lees meer: Omgaan met angsten in relaties

Verandert de definitie van monogamie over tijd in een relatie?

Dat kan zeker, en het vereist voortdurende communicatie. Aan het begin van een relatie is de definitie misschien strikt: geen flirten, geen porno. Na 5 jaar samen, met meer vertrouwen, kunnen de grenzen ruimer worden – flirten is oké zolang er niet naar gehandeld wordt.

Of het tegenovergestelde gebeurt: de relatie was relaxed, maar na kinderen wordt het ineens strenger omdat je je kwetsbaarder voelt. Door levensfases heen – kinderen krijgen, midlife crisis, pensioen – verandert de dynamiek.

Belangrijk is om regelmatig in te checken bij elkaar. Wat jullie 5 jaar geleden afspraken past misschien niet meer bij wie jullie nu zijn. Vraag: “Hoe voel je over onze afspraken nu?” Neem niet aan dat de definitie statisch is. De relatie evolueert, en de regels kunnen mee-evolueren – met instemming van beide partijen.

Lees meer: Samenwonen en grote stappen

Is monogamie achterhaald in de moderne wereld?

Niet achterhaald, maar ook niet meer de enige optie. Vroeger was monogamie sociaal verplicht vanwege religie, economische factoren en het ontbreken van anticonceptie. Nu zijn er meer keuzes en worden polyamorie en open relaties langzaam meer geaccepteerd.

Maar 85-90% kiest nog steeds voor monogamie, bewust of als default. Is het achterhaald? Nee – het werkt nog voor veel mensen. Is het de enige weg? Ook nee. De moderne wereld biedt meer opties, maar dat betekent niet dat het oude automatisch slecht is.

Het belangrijkste: kies bewust (niet omdat het “moet”) en vind wat voor jou en jullie werkt. Monogamie kan prachtig zijn als beide partners enthousiast “ja” zeggen, niet uit verplichting.

Lees meer: Liefde mythes en romantische illusies

Wat als mijn partner en ik een verschillende visie hebben op monogamie?

Dit is een deal breaker – compromis werkt hier niet. Als jij strikt monogaam wilt en je partner wil een open relatie, dan is er geen middenweg. “Een beetje open” bestaat niet: of je bent exclusief, of niet.

De opties zijn: één van beiden geeft toe, maar resentment groeit dan bijna altijd. Therapie kan helpen om te onderzoeken of achterliggende behoeftes op een andere manier vervuld kunnen worden. Of jullie gaan uit elkaar.

De pijnlijke waarheid: dit is fundamentele incompatibiliteit. Probeer niet te overtuigen of te hopen dat de ander verandert. Sommige dingen zijn kernwaarden. Respecteer het verschil en erken dat jullie misschien niet bij elkaar passen, hoe moeilijk dat ook is. Het is beter om dat nu te accepteren dan jaren ongelukkig te zijn.

Lees meer: Relatie crisis: doorgaan of stoppen? en Hoe verbreek je een relatie?

Laatst bijgewerkt: 16 januari 2026
Welke Online Datingsite

Welke online datingsite?

Welkom bij Welkeonlinedatingsite.nl! Wij zijn een team van gepassioneerde liefdesexperts met een achtergrond in psychologie en relatiedynamiek. Met onze kennis en expertise hebben we al honderden singles succesvol geholpen bij het vinden van liefde via diverse datingsites en -apps. Volg ons op sociale media voor waardevol advies, diepgaande inzichten en nuttige beoordelingen.

3 reacties op “Monogamie: Natuurlijk Of Aangeleerd? Wetenschap & Alternatieven”

  1. superboer schreef:

    @imac/Mgtow; klopt allemaal als een bus, als men op een date site een vrouw een berichtje zend? Geen antwoord retour, je word als man wel tig keer bekeken.. en jee wat een eisen pakket hebben ze toch, bah! En de meesten zien er ook niet uit, lelijk en te dik en rare kleding aan. Imac/mgtow, zou een speeddate avond beter werken voor een Man? Wat komt daar op af als Vrouw[en] zijnde? wie hebt er ervaring mee? Of kun je als man daar ook niks van verwachten?

  2. imac schreef:

    We betalen sowieso al te veel voor vrouwen want ze willen graag opgeleid worden. Ze willen echter niet (fulltime) werken. Dan volgt soms dus een korte parttime carrière. Daarna gaan de eierstokken rammelen en aan vrouwen op die leeftijd wordt door IVF-klinieken veel geld verdiend. En wie betaalt dat?

    En tegen hun 50e willen ze met pensioen, dan gaan ze scheiden en willen ze de helft van je huis waar JIJ voor gewerkt hebt terwijl zij op de woensdagmiddag met haar decolleteetje in de zon weer eens aan een wijntje liep te zippen…

    Met dit soort gedrag kom je makkelijk weg als er wordt beweerd dat je “niet zo over vrouwen mag praten” alsof ze een beschermde diersoort zijn. Net zoals vrouwen steeds vaker een gelijke uitkomst gegarandeerd wordt: ze worden directeur omdat ze vrouw zijn, niet vanwege hun kwaliteiten en vervolgens helpen ze niet gehinderd door enige kennis of ervaring het bedrijf naar de knoppen.

    Gelijke rechten? Dan ook gelijke plichten! En gelijke rechten betekent niet automatisch een gelijke uitkomst.

    On topic: wat is een monogame relatie? Antwoord: een illusie.

  3. MGTOW schreef:

    Vrouwen gaan meer vreemd dan ooit te voren. De meeste scheidingen worden geïnitieerd door vrouwen. Heb je een date ga er maar van uit dat je een van de velen bent. Alsof je een ritje in de achtbaan maakt met nog vele wachtenden achter je. Loyaliteit en trouw hoef je niette verwachten. Dus stop met betalen van etentjes en de gentleman uithangen. Want waarom exclusief zijn als zij dat niet is?

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

0 / 500 tekens